Röportaj / Gripin’de Direnişin Kadın Hali

Fotoğraf: Nazlı Bülay Doğan

Gripin İlaç Fabrikası’ndaki grev yedinci gününde. Petrol-İş üyesi işçilerin enflasyon oranında %25 olarak belirledikleri zam talebi toplu sözleşme görüşmelerinde patron tarafından kabul edilmeyince başlayan grev, çoğunluğu kadın olan işçilerin direnişleriyle devam ediyor. Petrol-İş İşyeri temsilcisi Çiğdem Yahşi ve Gripin işçisi Şerife Tekin, gecinemiyoruz.org için sorduğumuz soruları yanıtladı. Müziğin, çocuk seslerinin ve halaya durmaların zaman zaman böldüğü röportajımızda, direnişin kadın hali tüm heyecanıyla kendini gösterdi. Gripin İlaç Fabrikası’nın 95 yıllık tarihinde ilk defa bir grev örgütlenirken, direnen işçilerin çoğu da ilk defa greve çıktıklarını vurguladılar. Çalışma şartlarının bu kadar zor ve geçinme derdinin bu kadar yakıcı olduğu kriz Türkiyesi’nde “yerleri sağlam” gözüyle bakılan kayıtlı, sendikalı ve belirli sosyal haklara sahip işçilerin de krizin faturasını ödeyemeyecek duruma gelmeleri, güvencesizlik dereceleri birbirinden farklı olsa da tüm emekçilerin ortak sorunlarına dikkat çekiyor.  

Röportaj: Lizge Biter ve Nazlı Bülay Doğan

Bu sürecin nasıl başladığını biraz anlatabilir misiniz?

Sözleşme normal şekilde başladı. Bir karar alıp belli bir fiyatla gidiliyor zaten. İlk etapta yaklaşık 6 ay işveren %10’dan yukarıya çıkmadı. Haziran 1’den itibaren sözleşmemiz başlamış oluyor. İşte, çıkmadığı için biz de geri adım attık. %35’le girdik %25’e düştük en son. Hiçbir kıpırdama olmayınca da bu duruma geldik. En son %17 vermiş işveren.

Siz greve çıktıktan sonra mı  %17 verdi, öncesinde mi?

Yok. En son noktada %17’ye düştü.

Herkes greve çıktı mı? İşçilerin çoğu burada mı?

Çalışanların geneli burada. Sadece ustalarımız muaf. Laboratuarın bizimle alakası yok. O şekilde.

Bütün işçiler sendikalı galiba?

Evet, bütün işçiler sendikalı.

Eliniz daha güçlü herhalde. Siz ne düşünüyorsunuz?

Öyle düşünüyoruz. İnşallah da öyle olur.

Başka yerlerde sendikalar bu kadar örgütlü olmayabiliyor.

Şimdilik çatlama, herhangi bir sıkıntı yok. Sonraki süreç nasıl devam eder, ne şekle gelir bilmiyorum.

İçerden destek olanlara sonrasında sıkıntı yaratıyorlar mı?

Bilmiyoruz ki canım. Biz de ilk defa böyle bir şeyle karşılaşıyoruz ve yaşıyoruz. Bunun için sonucu ne olur bilmiyoruz. Şu an için bir sıkıntı yok. Ustalarımız yanımıza geliyorlar, sağ olsunlar.

Diğer direnişleri takip ediyor musunuz? Size desteğe geliyorlar mı?

Şu ana kadar bildiğimiz Flormar işçileri var. Bizim sendikaya bağlı oldukları için. Onu takip ediyoruz, o ilgi alanımıza giriyor. Bu iş başımıza ilk defa geldiği için pek bir bilgimiz yok açıkçası. Akışına gidiyoruz. Hayırlısı artık.

Ne zamandan beri olan bir fabrika Gripin?

95 yıldan beri. Bu arada Gripin tarihinde hiç grev olmamış.

Hep kadın işçilerin yoğun olduğu bir yer mi?

Evet, evet. Kadın ağırlıklı.

Şaşırdılar dediniz değil mi? Böyle bir grevle karşılaştıkları için.

Valla bizler de şaşkınız. Onlar da şaşkınlar.

Sizin açınızdan zor oluyor mu? Bu süreç yaşamınızı nasıl etkiliyor?

Şöyle zor oluyor. Ben uzakta oturuyorum. Üç vasıta gidip geliyorum. O sıkıntı, bunun dışında bir zorluğu yok. Tabi hava soğuk o biraz etkiliyor ve zorluyor bizi. Bunlar dışında birlik içindeyiz. Hiçbir problem yaşamadık şu ana kadar.

Çocuklarınız var, onlar da geliyorlar buraya. Onlara bakabilecek birileri var mı peki? Onlarla ilgili bir sorun yaşıyor musunuz?

Yakında oturanlar alıp geliyorlar. Yalnız bırakmıyorlar. Benim çocuklarım büyük. O yüzden pek sıkıntı yaşamıyorum.

Çok uzun süredir çalışıyormuşsunuz. Yeni çalışmaya başlayan ve greve çıkan işçiler de var mı?

Evet, 20 yıldır çalışıyoruz. Yeni çalışmaya başlayanlardan 18 kişi var aramızda. Onlar da katıldılar bize.

Böyle kadın kadına direnmek nasıl hissettiriyor?

Güzel aslında. Gücümüzü bir şekilde gösteriyoruz. Ama erkek arkadaşlar da sağ olsunlar destek veriyorlar.

Kaç kadın kaç erkek çıktınız greve?

56 bayan var, kalanı da erkek. Ama onlar daha az sayıda.

Sizler hep berabersiniz. Bir de kadın eylemi olunca çok güzel bir tarafı da oluyor. Halayları, türküleri…

Evet, şu an bizim için heyecanlı geçiyor. Çünkü bayanlarımız mücadeleyi daha çok seviyor.

Ne kadar daha devam eder, bir öngörünüz var mı?

Aslında direniş güzel gidiyor ama biz tabi ki kısa sürmesini istiyoruz. Anlaşıp işlerimizin başına dönmek istiyoruz. Çünkü bütün düzenimiz alt üst oldu. Evle ilgilenemiyorum, çocuklarımız var onlarla ilgilenemiyoruz. En kısa zamanda çözülür diye bekliyoruz. İşverenimizin sağduyulu olmasını bekliyoruz.

İşverenle bir toplantı, görüşme planlanıyor mu?

Olmadı henüz. 6 gündür direnişteyiz hala bir toplantı, görüşme olmadı.

6 gün de az zaman değil aslında yaklaşık bir hafta ediyor. Bir haftadır siz olmadığınız için üretim de yok. Peki, siz burada hangi bölümde çalışıyorsunuz?

Üretim, imalatta çalışıyoruz. Beyaz yakalılar sendikalı olmadığı için onlar katılmadılar.

Onlar başka bir sendikaya da üye değiller o halde değil mi?

Hayır, başka bir sendikaya da üye değiller.

Onlarla çalışma koşullarınızda bir farklılık var mıydı?

Onlar çoğunlukla laboratuarda oluyorlar zaten. Çok fazla çıkmıyorlar.

Sizin maaşınızda bir artış olursa bu artış onları da etkileyecek mi? Yoksa ayrı bir sözleşmeleri mi olacak?

Onların sözleşmeleri ayrı yapılıyor. Onlarınki yılbaşında oluyor. Bizim sözleşme ile arasında pek fark olmuyor aslında. Ama onların maaşı bizimkilerden çok çok daha fazla. Biz 20 senedir işçiyiz, aldığımız maaş 2000-2400 civarı.  Bu sözleşmedeki diğer maddelerde bir değişiklik olmayacak. Çok fazla talebimiz yok. Diğer maddelerde anlaşmıştık zaten, sadece zam kaldı.

Diğer maddeler neydi?

Tümüyle sosyal haklardı. Giyim, yakacak… İkramiyemiz tabi ki maaş oranımız arttığı için, o da kaldı. Diğerlerinin hepsinde anlaştık.

Arkadaşlar söylüyordu, ilaca  %100 zam gelmiş. Ama işçiye bu kadar zam yapılmıyor. Her şey çok pahalılaştı. Öyle değil mi?

Kesinlikle. Enflasyonu %25 diye açıklıyorlar; ama kesinlikle yaşadığımız enflasyon bu değil. Bizim yaşadığımız enflasyon daha fazla.

İki senede bir toplu sözleşmeler yapılıyor. Doğru mu?

Evet, iki senelik. Yani her sene için yapılıyor. Sözleşmenin yapıldığı sene, bir de ondan sonraki sene için de konuşuluyor. Genelde enflasyon üzerinden zam belirleniyor.

Sizin eklemek istediğiniz başka şeyler var mı?

Tekrardan dayanışmaya davet ediyoruz herkesi. Desteğiniz için de teşekkür ederiz.